Maagdenhuis

Je vraagt je af waarom hij er überhaupt aan te pas moest komen, maar op donderdag 19 februari bepaalde de rechter wat Stevie Wonder met al zijn visuele en linguïstische beperkingen ook uit de Nederlandse wet had kunnen opmaken, namelijk dat de bezetters van het Bungehuis met een illegale actie bezig waren en het pand moesten verlaten, op straffe van een dwangsom die het College van Bestuur van de UvA overigens ietwat grotesk had ingezet.

In het daarop volgende weekend nam het CvB nog de moeite om in de ambtswoning van burgemeester Van der Laan met de bezetters in gesprek te gaan, teneinde een ontruiming te voorkomen. Ook eerder al had het College aangegeven in gesprek te willen, behalve dan in het bezette Bungehuis. Een begrijpelijk voorbehoud, te meer omdat de UvA de verwarming in het pand had uitgeschakeld – een daad van duurzaamheid die onmogelijk op verzet van de eco-types, veganisten en anti-fascisten kon stuiten. En inderdaad: capuchons en Arafat-sjaals waren ruimschoots voorradig, zodat dit het beeld werd van ‘vreedzaam’ protest anno 2015:

Bungehu IS
Bungehu IS

Het College had zich de moeite van het gesprek kunnen besparen, want het trof een groep radicalen die al vanaf dag 1 had aangegeven pas weg te gaan als hun volledige, niet al te realistische eisenpakket ingewilligd werd. In de tussentijd was daar nog de eis van aftreden bijgekomen; het was niet geheel duidelijk of dat dan voor of na de realisatie van de andere zes eisen zou moeten gebeuren. Hoe dan ook, het gesprek liep op niets uit, ondanks diverse concessies van CvB-zijde.

Wie schetste onze verbazing toen vervolgens twee dagen later de politie daadwerkelijk overging tot ontruiming. Nou ja! Raar! Een uitspraak van de rechter die gewoon wordt uitgevoerd! Het moet niet gekker worden.

Uiteindelijk werden 46, exact evenzoveel jaar te laat geboren bezetters gearresteerd. Die politieactie in opdracht van de burgemeester werd al snel uitgelegd als geweld (oordeel zelf) van het CvB tegen de eigen studenten. Dat is dan ook precies de van onrechtvaardigheid doordrenkte reden waarom het CvB nu de bezetters van het Maagdenhuis met rust moet laten: de beeldvorming.

Woensdagavond verschaften de bezetters zich toegang tot het bestuurscentrum van de universiteit; beveiligers werden daarbij geslagen en inmiddels kunnen de 200 medewerkers fluiten naar hun persoonlijke en werkmatige bezittingen. In de publieke opinie klinkt vooral ‘respect’ door voor de actie van de ‘vreedzame’ studenten; opportunistische parlementariërs van de SP menen wel deel te kunnen nemen aan de illegale actie, en in de media is het beeld van een activist met een bezem aantrekkelijker dan aandacht voor de vernielingen die worden aangericht.

Wat is er nu eigenlijk aan de hand? De klacht is dat de UvA wordt gerund als een commercieel bedrijf, waardoor onrendabele opleidingen het loodje leggen. Die discussie loopt al een jaar of driehonderd, maar is de laatste jaren in een stroomversnelling geraakt. Het geld is daadwerkelijk op, niet in de laatste plaats door teruglopende studentenaantallen bij de Faculteit der Geesteswetenschappen en de geldkraan uit Den Haag die mankementen vertoont. De kwestie is dus: handhaven we opleidingen die we eigenlijk niet meer kunnen betalen? Daarin kun je verschillende afwegingen maken, zoals een bijstandstrekker ervoor kan kiezen om te blijven roken. Stoppen met roken zou echter geen onredelijke overweging zijn. Welnu, over zo’n afweging kun je prima een debat voeren, en kun je de lijn van het huidige bestuur ter discussie stellen. Dat is dan ook precies wat de medezeggenschapsorganen al tijden aan het doen zijn.

Nu is er dus een kleine groep die met droge ogen beweert: die democratisch gekozen inspraakorganen krijgen niets voor elkaar, terwijl we wel gelijk hebben. We moeten het gelijk dus gaan halen. Weet je wat wij gaan doen? We bezetten een gebouw en eisen meer democratie! (…)

In die laatste eis – de samenhang met de rest is volstrekt onduidelijk – klikt een inmiddels salonfähig natuurlijk wantrouwen jegens bestuurders door: heb je een hoog salaris, dan ben je automatisch zakkenvuller tot het tegendeel bewezen is. Een flagrante miskenning van wat capabele, hardwerkende mensen 80 uur per week met hart voor hun organisatie doen; waren zij écht zakkenvullers, dan waren zij nooit op deze plek terechtgekomen.

Feit is intussen dat de opkomst bij de laatste studentenraadsverkiezingen slechts 18,5% was. Er is dus alle aanleiding om te veronderstellen dat het gros van de studenten prima tevreden is, of in ieder geval geen enkele noodzaak voor meer inspraak ziet. Het argument dat studenten niet gaan stemmen omdat de raden ‘toch niets voor elkaar krijgen’ is ridicuul; omgekeerd zou het College (met meer recht) kunnen zeggen niet naar de raden te luisteren omdat die toch nauwelijks mandaat hebben. Raadsleden geven echter aan wel degelijk gehoord te worden, en studenten laten zelf ook weten de bezetting helemaal niet te steunen.

De grote vraag is dus namens wie de bezetters nu eigenlijk spreken, behalve zichzelf. Maar ook: waarom zou dit recht in eigen hand nemen bij zo veel buitenstaanders respect afdwingen? Wat is er respectvol aan het negeren van een gerechtelijke uitspraak? Aan het slaan van beveiligers en inbreken in kantoren? En vooral: hoe zuiver is het dat het CvB inmiddels door de knieën heeft moeten gaan en heeft ingestemd met voorstellen waarvan onduidelijk is hoe breed die eigenlijk gedragen worden?

Het is wel duidelijk: de bezetters, die het CvB betichten van machtsmisbruik, hebben macht en genieten daar intens van. Exemplarisch daarvoor was de wanvertoning in de ‘General Assembly’ woensdagavond, waar een snotneus van 24 de bestuursvoorzitter en de burgemeester schoffeerde door ze wel even te vertellen wanneer zij aan de beurt waren om iets te zeggen. Het dedain waarmee dat gebeurde was weerzinwekkend; de zelfingenomen blik van de student verried dat hij vermoedelijk drie uur lang met een harde plasser op het podium stond, en liet over zijn machtswellust in ieder geval weinig te raden over.

Wellicht zien we hem nog eens terug in een terugblik van Andere Tijden. Hopelijk zal hij tegen die tijd, als hij zijn zakken vult bij een groot commercieel bedrijf of een regentenpost in de publieke sector bekleedt, op zijn minst kunnen toegeven dat het wapperen met die handjes, overgenomen van de Occupy-beweging, toch wel heel erg gênant was.

Maagdenhuis

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.