Weer

Sluimerend trad een nieuwe sabbatical in, tot een donderslag bij heldere hemel – er was vooraf geen alarm afgegeven – mij danig uit mijn evenwicht bracht. ‘KNMI voorspelde jarenlang te hoge temperaturen‘, las ik. Door de verkeerde opstelling van een thermometer, namelijk te dicht bij een rij bomen, werd gemiddeld een halve graad te hoog gemeten.

De Egyptenaren konden duizenden jaren geleden op de juiste plaats een piramide bouwen met op de juiste plaats een kijkgat zodat je op het juiste moment op de juiste plaats bij het juiste moment de juiste sterren kon zien, maar in Nederland denken we ‘s winters in Siberische omstandigheden dat de mussen dood van het dak vallen omdat onze geleerde meteorologen hun warmtemeters op de verkeerde plek neerzetten.

Dat hebben wij, weer: weermannen en -vrouwen die dichter bij de waarheid zitten in hun voorspelling dan in het beschouwingen achteraf.

Gemiddeld een halve graad te hoog voorspeld: dat lijkt me nog eens een inconvenient truth om mee geconfronteerd te worden. Gemiddeld: dat wil zeggen dat ze het ook wel eens bij het juiste eind hadden (als de wind uit boomvrije hoek waaide) of soms zelfs wel eens een te lage temperatuur hebben voorspeld (als op een herfstige dag een dek van gevallen bladeren de kou in de weerhut vasthield). Maar dus ook dat ze ons wel eens doodleuk twee of meer graden te veel in het vooruitzicht hebben gesteld!

Hoe veel Elfstedentochten zijn er niet op het laatste moment afgeblazen omdat een periode van dooi werd afgekondigd terwijl het in werkelijkheid keihard doorvroor? Hoe veel vrouwen hebben geen blaasontsteking opgelopen nadat Marjon “Liegebeest” de Hond in het kille voorjaar een rokjesdag ontketende?

Dankzij het KNMI vraag ik me intussen af hoeveel meter Usain Bolt eigenlijk gelopen heeft in die 9,58 seconden. Maar ook: wat kunnen we met deze kennis nog aan met de weercijfers uit 1706, algemeen erkend als het begin van de weermeting? Heeft er in de afgelopen drie eeuwen niet de nodige ontbossing plaatsgevonden? Met andere woorden: stonden er in 1706 niet overal ontzettend veel bomen, en werden er daarom niet veel te hoge temperaturen gemeten? En is dat dan niet stiekem de oorzaak van het broeikaseffect? Niet de uitstoot van broeikasgassen, maar het feit dat wij stelselmatig, al eeuwenlang ervan overtuigd zijn dat het een halve graad warmer is dan het in werkelijkheid is?

Wat is eigenlijk de temperatuur op aarde? Waarom is het drie graden boven nul als er vorst aan de grond is, en zeggen we niet dat het drie graden onder nul is maar dat het op ooghoogte dooit? Wie zegt dat langs een rij bomen niet de ideale plaats is om de temperatuur te meten? Waarom is een open vlakte temperatuurmetingsgewijs superieur?

U ziet: ik sta weer eens voor de ruïnes van mijn we(e)r(eld)beeld.

Zelfmoord

De Nederlandse voetbalvrouwen damesvoetballers lukte het net niet, maar op het gebied van zelfmoord op het spoor zijn we toch maar mooi onbetwist Europees kampioen geworden. Een postuum woord van dank aan al degenen die zich hier vol overgave voor hebben ingezet, lijkt me op zijn plaats.

Bij deze.

Met bijna tweehonderd per jaar werpen we ons hier te lande succesvol voor de trein, en relatief gezien gebeurt dat elders in Europa nergens zo vaak, zo becijferde de European Railway Agency. Die vergelijking was nog niet zo eenvoudig te maken: Duitsland heeft met 82 miljoen inwoners het hoogste aantal potentiële zelfmoordenaars en bovendien een traumatische treintraditie; Groot-Brittannië en Frankrijk hebben beduidend meer spoor dan wij, en op Malta had er maar één dronken passagier van een perron hoeven struikelen om de rest van Europa kansloos te laten.

Uiteindelijk werd ervoor gekozen om het aantal suïcidesuccessen af te zetten tegen het aantal verreden kilometers op het spoor, waardoor we kunnen concluderen dat onze zege te danken is aan de vele treinen die ook in de afgelopen jaren weer niet reden. De overwinning had nog eclatanter kunnen zijn als de NS ook zijn punctualiteitsdoelstellingen had gehaald – nu nog staken levensmoeie types regelmatig hun poging als de trein te lang op zich laat wachten, door hongerklop overmand. Net als ze zich bij de kiosk laven aan een bekertje Douwe Egberts en een sprits wegknabbelen, raast de intercity voorbij.

Zoals er geteld is, kunnen alleen de Belgen zich enigszins met ons meten, maar ja, die wonen in België. De Nederlandse Inspectie Verkeer en Waterstaat, uiteraard in verlegenheid gebracht met de onaangename uitslag, heeft een opvallende verklaring: er springen hier meer mensen voor de trein omdat we een fijnmazig spoornetwerk hebben. Je trekt de deur achter je dicht en vijf minuten later lig je op een biels – het is niet zo dat je daar eerst een uur voor in de trein hoeft te zitten of zo.

Maar dan komt het, en ik citeer nu de woordvoerster van de Inspectie: “In landen met minder rails kiezen zelfmoordenaars voor een flatgebouw om vanaf te springen.”

Dat is natuurlijk wel erg kort door de bocht van de Inspectie voor Verkeer en Waterstaat. Heeft de Inspectie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu naar aanleiding van een rapport van de European Apartment Block Agency soms geconcludeerd dat in landen met minder flatgebouwen zelfmoordenaars kiezen voor een trein om voor te springen? Zegt Ab Klink dat zelfmoordenaars vaker een overdosis drank en pillen nemen als de trein niet langs hun flatgebouw rijdt? Kiezen suïcidalen die zich willen ophangen in landen waar weinig touw te koop is voor een steen om hun middel, waarna ze erachter komen dat daar ook touw voor nodig is, zodat ze nog wanhopiger worden en zich met een scheermesje van een flatgebouw op een spoorweg gooien?

Nou werken we al zestig jaar samen in Europa, en dan zijn we niet eens in staat om in zo’n onderzoekje even de koppen bij elkaar te steken. Schande! Maar natuurlijk wel weer meteen in een Pavlov-reactie schieten en een hele reeks symptoombestrijdende maatregelen afkondigen: “De Nederlandse Spoorwegen proberen met hekwerken, struiken, lampen en camera’s langs het spoor de zelfmoorden tegen te gaan.”

Wij maar denken dat al die poortjes alleen maar vanwege de invoering van de OV-chipkaart neergezet worden. Zoveel gedoe om van tweehonderd ingecheckte zelfmoordenaars per jaar nog even 4 euro te kunnen aftroggelen.

Norm

Dat geneuzel over die topsalarissen gaat ook maar door he. Beklagen we ons niet over een disproportionele bonus voor een bij nader inzien falende bankier, dan winden we ons wel op over salarissen in de publieke sector die van uw en mijn belastingcenten worden betaald.

Dat onderscheid tussen publieke graaiers en private graaiers heeft  mij altijd al gefascineerd. Waarom het minder erg is wanneer een topman van Shell een paar miljoen per jaar opstrijkt dan wanneer een tv-persoonlijkheid jaarlijks 181.001 euro mag bijschrijven – mij is het een raadsel. Ik geef toe, het is geen prettige gedachte dat ik dagelijks mijn nest uit moet komen om de pens van Mart Smeets verder te spekken, maar die topmannen bij Shell worden toch ook ergens van betaald. Inderdaad heb je dan wel de keuze om niet bij Shell te tanken maar bij een concurrent waar de prijs ook door Shell wordt bepaald.

Nu begrijp ik best dat er ergens iets wringt aan exorbitante beloningen voor figuren met een publieke functie. Zo ongeveer sinds de oerknal weten we echter al dat het onmogelijk is om die beloningen aan banden te leggen. Toch gaat de PvdA het nu doen. Ze gaan het niet proberen, nee, ze gaan het doen: het wordt verboden om in de publieke sector meer te verdienen dan de Balkenende-norm. En iedereen in de publieke sector die toch meer verdient dan de Balkenende-norm, is niet meer welkom bij de PvdA – waaruit ik dan maar afleid dat het met dat verbod ook wel mee zal vallen.

Tegelijk is het een mooie aansporing om een baan in de publieke sector te zoeken die mij boven de norm zal brengen, waarna ik eindelijk een goede reden heb om het zinkende schip te verlaten.

Het hele pleidooi voor die Balkenende-norm is al bijna net zo potsierlijk als zijn naamgever. Stel je toch eens voor dat De wereld draait door het hele jaar gepresenteerd wordt door Gerard Arninkhof of Thijs van den Brink. Leg dan maar wat extra’s neer voor Mathijs van Nieuwkerk, zou ik denken. We kunnen ook iedereen bij de publieke omroep het minimumloon geven; dan kunnen we voor hetzelfde geld wel 84 zenders beginnen.

Laten we eerlijk wezen: het ligt allemaal aan die Balkenende-norm. Het idee dat niemand in de publieke sector meer mag verdienen dan de minister-president, de machtigste persoon van het land uiteindelijk, klinkt lang niet verkeerd en ik vermoed dat het gros van de grootgraaiers daar in principe ook wel achter staat. Ze hebben alleen de pech dat uitgerekend in het tijdperk-Balkenende deze heisa is ontstaan.

Eigenlijk moeten we niet spreken van de Balkenende-norm, maar van de Balkenende-waarde: 181.000 euro per jaar, dat is hij waard. Nog een hoop geld, maar goed, een minister-president kun je met weinig minder afschepen. Maar de publieken zitten er maar mooi mee: had er een getalenteerd en bevlogen politicus aan het roer van ons land gestaan, dan hadden zij ook hun jaarsalaris kunnen verdubbelen. Nu zitten ze aan Balkenende vast, en aan zijn norm: zijn waarde.

Een rekensommetje dan maar: tenzij Agnes Jongerius haar weerzinwekkend naïeve houding verlaat en alsnog voor 1 oktober met een redelijk alternatief komt (maar welk in vredesnaam?) ziet het ernaar uit dat Jan-Peter tot zijn 67e (minus een aantal maanden) moet doorwerken. Dat is tot 2023, wanneer er eindelijk een nieuwe premier komt.

(oef, even een pauze om dit schrikbeeld te laten bezinken)

Opslag zit er tot die tijd niet in, want de Balkenende-norm is nu eenmaal 181.000 euro. En dan belandt JP de MP in de AOW en wordt het allemaal nog minder. Eerst 70%, en als het zo doorgaat zal er tegen die tijd nog wel meer op de AOW beknibbeld zijn. Dus als Smeets en Van Nieuwkerk bruto een ton overhouden terwijl Balkenende achter de geraniums zit weg te kwijnen in een verzorgingstehuis, mogen ze hun handjes dichtknijpen.

Ja, dan zou ik nu ook graaien wat er te graaien valt.

Aanvullende maatregel

Weet je wát ze moeten verbieden, als ze dan toch zo nodig koste wat kost de verspreiding van die Mexicaanse griep in toom willen houden? Behalve Grieks-Romeins worstelen? Nou, dat je je vingers nat maakt als je een bladzijde in een boek of de krant wilt omslaan.

Gadverdarrie, wat zijn dat een vieze mensen, die dat doen! En doet u vooral niet alsof u zich niet aangesproken hoeft te voelen, want heel Nederland doet het zonder er erg in te hebben, stelletje smeerpoetsen. En het is ook weer zo onnodig allemaal.

In het geval van een boek is het nog te begrijpen dat je er enigszins voorzichtig mee om wilt gaan en ezelsoren als het even kan wilt voorkomen. Echter, iedere motorisch gestoorde zwakzinnige peuter kan de techniek van het zachtjes tegen elkaar wrijven van de pagina’s onder de knie krijgen, en voor wie zelfs dat te veel gevraagd is, biedt bedeesd blazen tussen de bladzijden altijd soelaas. Speeksel komt daarbij in het geheel niet te pas. Een boek bespugen – want daar hebben we het over – hoort thuis in het (al helemaal niet te beschimpen) Wetboek van Strafrecht. Hoe durf je überhaupt een boek te lezen als je niet eens de bladzijden kunt omslaan?

Nee, dan de trein. Of liever gezegd de Metro. Mensen zijn kennelijk bang dat er een kleine vouw ontstaat in het vod dat zij momenten later rond laten slingeren voor een volgende passagier. Het zijn dezelfde mensen die een krant driemaal zo dik maken als ze hem opvouwen, maar dat is dan ineens niet erg. De krant moet netjes achtergelaten worden, dus worden de vingers bevochtigd om het omslaan der pagina’s te vereenvoudigen. Ja, en dan komt die volgende reiziger op jouw plekje zitten, hij pakt jouw krant, slaat de pagina om die jij zojuist ondergekwijld hebt – het papier is er hard van geworden – en dan stopt hij dezelfde vingers die net in jouw spuug hebben zitten wroeten in zijn mond om verder te kunnen bladeren.

Bah bah bah, mensen, hou daar eens heel snel mee op!