De wet van Grunberg

In tijden van crisis leer je je vrienden kennen, en dus stond deze week plotseling mijn halve Facebook-timeline vol met een Voetnoot van Arnon Grunberg.

Die citeerde met instemming een Israëlische minister, die op het hoogtepunt van de Tweede Intifada volhield dat er nog altijd meer verkeersdoden in Israël vielen dan dat er mensen stierven aan terrorisme. Om deze reactie vervolgens te prijzen tegenover die van staten die hun vrije samenleving omvormen tot politiestaat, zoals ‘de heer Wilders’ voorstaat.Voetnoot Grunberg 23 maart 2016

Hier gaan een paar dingen verschrikkelijk mis. Wie de dodelijke slachtoffers van terroristische aanslagen vergelijkt met verkeersdoden, vergelijkt mensen die bij een aanslag gewond raken met mensen die ongelukkig van hun fiets vallen, en de mensen die een metro eerder hadden dan die ene die werd opgeblazen met mensen die ook wel eens langs de boom rijden waartegen zich laatst een dronkenlap te pletter reed.

De man die op 15 april 2013 bij de Boston Marathon ging kijken, op 13 november 2015 in Parijs was en afgelopen dinsdag zwaar gewond raakte op vliegveld Zaventem (hij bestaat), moet volgens deze redenering vooral goed blijven opletten bij het oversteken, omdat de kans nogal groot is dat hij in zijn Mormoonse dorp onder een paard-en-wagen belandt.

De relativering van de dreiging en het ‘Gaat u maar rustig slapen’ zijn natuurlijk hartstikke goed bedoeld, maar tegelijk een tikkeltje naïef, om niet te zeggen volkomen misplaatst, en welbeschouwd nogal onbeschoft tegenover de nabestaanden en de honderden, zo niet duizenden overlevenden die met een levenslang trauma zijn opgezadeld.

Maar er gebeurt hier nog iets kwalijks. Wanneer je, zoals ik, niet in staat bent de moreel superieure zienswijze tot je te nemen, ben je door Grunberg en de zijnen automatisch veroordeeld tot het kamp Wilders. Dan wil je een politiestaat, dan wil je alle grenzen dicht en dan wil je preventieve opsluiting. Er zit niets tussen, en zolang alle politieke partijen blijven vervallen in wegkijken, alleen maar uit angst om met Wilders geassocieerd te worden, ben ik bang dat dit nog overeenkomt met de werkelijkheid ook. Ik bevind mij als burger echter wel degelijk tussen deze twee extremen: ik weet dat ‘grenzen dicht’ het probleem niet oplost, maar erken op zijn minst dat ‘grenzen open’ dat zeker ook niet doet. Ik wil geen politiestaat, maar weet ook dat we het gevaar niet kunnen beteugelen zonder ingrepen die indruisen tegen de vrijheid die we ooit verworven maar verkwanseld hebben.

Dat Wilders er met zijn haren wordt bijgesleept, is om nog een reden merkwaardig. Want hoewel zijn kapsel ertoe uitnodigt: waarom is het na zo’n aanslag belangrijker om de pijlen op hem te richten dan om stil te staan bij de horreur die onze samenleving binnen is geslopen? Wat is dat voor merkwaardige afleidingsmanoeuvre? Gebeurt hier niet waar Wilders juist voor waarschuwt, en zouden we er niet verstandiger aan doen om toe te geven dat helaas opnieuw een klein deel van zijn inktzwarte wereldbeeld bewaarheid is geworden? Waarom moeten bananen wel recht zijn als Wilders zegt dat ze krom zijn?

Ontkenning boven erkenning. De wetmatigheid die zich hier voor lijkt te doen is een soort omgekeerde Godwin: naarmate er meer aanslagen komen, wordt de vergoelijkende vergelijking met verkeersdoden, keukentrapjes, de bliksem of aanslagen elders steeds sneller gemaakt.

De grote vraag is wanneer voor deze mensen de maat dan wel vol is, als die dat nu nog niet is? Is dat wanneer er bij terreur wel net zo veel dodelijke slachtoffers vallen als in het verkeer? Als een kerncentrale wordt opgeblazen? Moet er een aanval met chemische wapens plaatsvinden? Je zou verwachten dat dit moment allang is aangebroken, maar verrassend veel mensen weten te volharden in hun intussen prijzenswaardige naïviteit.

Een zinvolle en relevante vergelijking zou zijn: ‘Er vallen meer doden door moslimterreur in Europa dan voordat de moslimterroristen zich in Europa nestelden.’ Wij leefden in een samenleving waarin het journaal opende met het verplicht stellen van dodehoekspiegels voor vrachtwagens, omdat verkeersdoden ons grootste probleem waren. Zichzelf opblazende fundamentalisten, homohaat en vrouwenonderdrukking waren zaken die zich ver van ons bed afspeelden. Zonde dat de rest van de wereld nog niet zo ver is als wij, dachten we dan.

Ik wil gewoon Harmen Siezen terug die de invloed van zadelpijn op het dalende geboortecijfer duidt. Wie dat ook wil, zal toch echt door wat andere pijntjes heen moeten.

De wet van Grunberg

Waarom we de PVV voortaan PFF moeten noemen

Nu aanslagen door moslimterroristen niet meer met tussenpozen van enkele jaren plaatsvinden maar aan de orde van de dag zijn, leggen steeds meer mensen een verband tussen terreur en de islam, en zijn zij bezorgd over de dreiging die hiervan uitgaat voor de westerse maatschappij. Dat is echter koren op de molen van Geert Wilders; dit is precies wat hij wil.

De aanslagen in Parijs waren een aanval op onze wijze van nieuws consumeren. De terroristen wilden dat er in het journaal even geen agenten te zien waren die met vluchtelingen een balletje trappen, en dat er in de krant even geen diepgravende analyses te lezen waren waarom moslims per definitie geen terroristen kunnen zijn, en als ze het dan toch zijn, het alsnog vooral onze eigen schuld is. Ze wilden ons gevoel van veiligheid bij het kennisnemen van al deze geruststellingen ontnemen.

Het laatste wat we nu moeten doen, is hieraan toegeven en aandacht gaan schenken aan media die er bijvoorbeeld op wijzen dat tweederde van de moslims in Europa de wetten van de Koran belangrijker vindt dan de wetten van het land waarin ze leven. Of die zich afvragen of het binnenhalen van zo veel migranten in een land dat kennelijk zo racistisch is en waar buitenlanders zo weinig kansen hebben, eigenlijk wel verstandig is. Dat is namelijk precies wat de haatzaaiers willen! Zij willen dat wij zo gaan denken, dus als wij dat doen, wint Wilders!

Blijf daarom vooral genieten van de voetballende agenten op het journaal en die genuanceerde stukken in de krant. Een genuanceerde mening is immers gebaseerd op genuanceerde media, en niet op een volledig beeld van genuanceerde én ongenuanceerde media. Schakel dus niet, ik herhaal NIET, in op programma’s als Studio Powned, want je zou beelden van vluchtelingen kunnen zien die niet voetballen maar homohaat prediken, of ontdekken dat niet 20% neurochirurg maar analfabeet is. En blijf ook vooral volharden in die zelfhaat, want het is ook allemaal onze schuld uiteindelijk. In zelfkritiek en zelfreinigend vermogen staan wij schouder aan schouder met de moslims. Geef niet toe, want dat speelt Wilders alleen maar in de kaart!

U zult misschien tegenwerpen dat deze aanpak van volledige ontkenning en wegkijken wel heel passief is. Kunnen we dan helemaal niets ondernemen tegen Wilders?

Zeker wel. Wilders wil graag uitstralen dat hij een partij is, maar dat is hij niet, en met vrijheid hebben zijn standpunten al helemaal niets te maken. Door zijn beweging PVV te noemen, doen we precies wat hij wil. Stop daarmee en doe wat verschillende Arabische leiders al doen: in plaats van PVV de term PFF gebruiken. Hiermee negeer je de partij-aspiraties van Wilders en zorg je ervoor dat de term ‘vrijheid’, die ons allen lief is, niet besmet raakt.

In tegenstelling tot PVV (waarvan je de letters afzonderlijk uitspreekt) is PFF een acroniem, dat staat voor ‘Partei für die Freiheit’. Dat is Duits voor ‘Partij voor de Vrijheid’ en daardoor nog steeds accuraat, maar, afhankelijk van hoe het wordt uitgesproken kan PFF ook allerlei negatieve associaties hebben: van een moedeloze verzuchting tot een leeglopende fietsband.

Dat zal hem leren!

Waarom we de PVV voortaan PFF moeten noemen

Eagles of Death

Een eenvoudige les over het venndiagram zou het voorspelbare debat na de aanslagen in Parijs een stuk op weg kunnen helpen. Een venndiagram toont de relaties tussen verschillende verzamelingen via overlappende cirkels:
Venn-Diagram

Vertaald naar de verzamelingen ‘moslims’ (anderhalf miljard), ‘extremisten en hun sympathisanten’ (onbekend) en Anders Breivik (1) zou dat er zo uit kunnen zien:

venn-extremisme

Voor de goede orde: het groene vlak is dus niet op ware grootte, omdat iedereen ook wel zal begrijpen dat er niet anderhalf miljard extremisten op aarde rondlopen. Wel is het cirkeltje Breivik omwille van de zichtbaarheid enorm uitvergroot.

Mensen die bang zijn voor moslimterreur, zijn bang voor het groene vlak. Logischerwijs valt daaruit op te maken dat het niet gaat om alle moslims, maar (voor dit debat) wel om alléén moslims. Het argument dat een heel geloof over één kam wordt geschoren, is dus aantoonbare lariekoek, en volgens mij zijn er ook maar bar weinig mensen die beweren, of zelfs maar suggereren, dat het groene vlak de hele moslimcirkel overlapt. Dus wanneer men de hashtag #MuslimsAreNotTerrorist gebruikt, dan geeft dat uiting aan een onweersproken waarheid. Echter: de terrorists zijn wel muslim.

Dat er naast het groene vlak ook nog andere extremisten bestaan en bestonden, is leuk voor aan de borreltafel, maar doet niet echt terzake. De introductie van de dodehoekspiegel bij vrachtwagens werd ook niet tegengehouden door het feit dat er óók veel mensen verkeersdoden veroorzaakt worden door personenauto’s. Maar zelfs de vergelijking zelf is een flagrante bagatellisatie van het moslimgeweld dat ons bedreigt. De andere extremisten leefden 70 tot duizend jaar geleden, zijn minder of in het geheel niet bedreigend voor onze samenleving, passen minder (extreem) geweld toe, ze streven niet naar wereldheerschappij of hij handelde vijf jaar geleden in zijn eentje.

Dan zijn er nog de mensen die beweren dat het groene vlak in het geheel niet overlapt met de moslimcirkel: ‘dit heeft niets met de islam te maken’. Een merkwaardige opvatting, gezien het feit dat de daders bij voortduring Allah is groot roepen en behoren tot een groep die zich Islamitische Staat noemt, die wetten invoert die gebaseerd zijn op hetzelfde boek als waar zij zelf hun geloof op baseren.

Op zich is dat nog wel te begrijpen, want met deze groep barbaren wil een weldenkend mens zich natuurlijk nooit binnen welk overlappende cirkeltje dan ook bevinden. Dezelfde mensen zeggen echter dat anderhalf miljard moslims deze daden verafschuwen, en dat klopt natuurlijk niet: dan zul je van die anderhalf miljard op zijn minst de schurken moeten aftrekken. Daartoe behoren, zo neem ik aan, de leden die half Syrië, Irak en Libië bezet houden, de mafketels van Boko Haram, de hoofdafhakkers uit Saudi-Arabië etc. etc. Hoe marginaal die groep in verhouding tot het totaal ook is (heeft iemand een idee?), het betreft in ieder geval niet een hobbyistenclubje met teruglopend ledenaantal.

Als we er ook de sympathisanten toe rekenen, en waarom zouden we dat niet als het toch niets met de islam te maken heeft, dan belanden we op een lastig, want subjectief terrein. Want wanneer ben je sympathisant van extremisme? Val je dan uit de cirkel of blijf je erbinnen en verhuis je een stukje in de richting van het groene vlak? Kun je moslim zijn en deze acties goedkeuren? Of er begrip voor hebben? En waar ligt dan de grens? De scheidslijn is vaag, en juist dat maakt het, hoe vervelend dat ook is voor al die onschuldigen in het witte vlak, met ieder nieuw bloedvergieten steeds urgenter voor moslims om duidelijk te maken waar zij staan.

Dat er helaas gerede aanleiding is om te twijfelen aan hun stellingname bewijze de timeline van mijn dochter op social media. Net zoals de mijne staat die vol met, zo vind ik zelf, obligate #prayforparis’en, Banksy’s Jean Julliens en Franse vlaggen. Maar de stroom wordt af en toe onderbroken door de bijdragen van haar moslimvriendinnetjes, waarin staat Fuck Paris, Pray for Gaza. Het is er niet één, het zijn er meer, en omgekeerd is er niet één die wél een Eiffeltoren plaatst of haar hoofddoek blauw-wit-rood laat kleuren.

Het zijn meisjes van 12, 13 of 14 jaar. Brave kinderen in 2 havo, die, zo veronderstel ik, bij uitstek bedoeld worden als men het heeft over die overgrote meerderheid die wij niet in het verdomhoekje moeten plaatsen. Die het slachtoffer zijn van ons ‘racisme’. Maar hoe worden deze kinderen opgevoed? Welke lessen krijgen zij op dit moment mee van hun ouders? Aan wie zullen zij loyaal zijn als het er straks echt op aankomt?

In het nieuws lees ik dat Nederlandse moslims de aanslagen veroordelen. Ik hoop uit de grond van mijn hart dat het zo is, en put hoop uit de woorden van Aboutaleb, die erkent dat het een probleem van de islam is en inziet dat het extremisme weggevaagd moet worden en dat alleen kan als moslims erkennen dat het een probleem van hen is. Of uit die van een jongerenimam, die zegt: We kunnen niet blijven zeggen dat het niets met de islam te maken heeft.’

Maar hoeveel vertrouwen moet ik hebben zolang de kinderen Fuck Paris, Pray for Gaza roepen?

Eagles of Death

Angst

In een dorpje nabij Genève huist de nog weinig bekende maar o zo belangrijke Commissie voor de Registratie van Dodelijke Ongevallen met Keukentrapjes van de Verenigde Naties (UNCRFAKS). Zondag onthult angstpsychiater Damiaan Denys in Zomergasten welke mysterieuze machten in werking treden wanneer een mens een misstap op de keukentrap begaat, zodanig dat geen enkel fataal ongeval aan de aandacht van de UNCRFAKS ontsnapt. De telling is zo secuur als een Zwitsers uurwerk: ieder jaar is voor het huiveringwekkend aantal van achtentwintighonderd mensen de keukentrap het laatste station op de trein van het leven.

En precies daarom, betoogt de angstpsychiater, kunnen we na de verijdelde aanslag in de Thalys van vorige week met een gerust hart de trein blijven nemen. De kans dat je overlijdt aan een terroristische aanslag is namelijk te verwaarlozen ten opzichte van de kans op keukentrapfalen. Je vraagt je af waarom de accijnzen op keukentrapjes nog niet drastisch verhoogd zijn, en Blokker ze nog altijd zonder sticker ‘Keukentrapjes zijn dodelijk’ en schokkende foto’s van hevig letsel mag verkopen.

We kunnen veilig stellen dat de kans om te overlijden aan een aanslag in Nederland niet al te groot is. De wanhoop waarmee statistici proberen de bangebroeken gerust te stellen, boezemt mij echter de nodige angst in. Voor zover je een emotionele reactie al kunt beteugelen met kille cijfers, doe het dan in ieder geval met realistische getallen en vergelijkingen.

De keukentrap was voor mij eerlijk gezegd nieuw, maar steevast worden vergelijkingen getrokken met slachtoffers van bomen, onweer, het verkeer of een combinatie daarvan. Daar valt het nodige op af te dingen. Wie door de bliksem getroffen wordt, bevindt zich bijvoorbeeld doorgaans buiten. Als je gewoon binnen blijft als er noodweer uitbreekt, wat een normaal en rationeel mens doet, zul je niet getroffen worden; hooguit donder je van een keukentrapje als je na afloop een lampje moet verwisselen.

De kans dat je getroffen wordt door de bliksem wordt een stuk groter als je bij iedere onweersbui het open veld in rent. De kans op verdrinking een stuk groter wanneer je je met te veel mensen in een gammel bootje op open zee begeeft. Wanneer het dodental in het verkeer niet alleen in absolute zin wordt beschouwd maar ook wordt afgezet tegen het aantal verkeersdeelnames, dan wordt duidelijk dat de kans dat je bij deelname aan het verkeer overlijdt een heel stuk kleiner is dan wanneer je deelneemt aan een terroristische aanslag.

Het kardinale punt is natuurlijk dat die aanslagen gelukkig nogal schaars zijn. Dat, en alleen dat, is de reden dat je weinig kans loopt om bij een aanslag om te komen. Maar waarom dan zeggen dat die kans ‘een miljoen keer kleiner dan bij een auto-ongeluk’ is? In 2013 vielen wereldwijd 1,24 miljoen verkeersdoden te betreuren. Dat zou neerkomen op nog geen vijf terreurslachtoffers per vier jaar; dat er meer verkeersmiddelen bestaan dan de auto laat ik dan gemakshalve nog maar even buiten beschouwing.

Zelfs bij het geruststellend bedoelde aantal slachtoffers van zeven in één jaar (2013) in heel Europa steekt dat schril af. Maar ook dit aantal is nog de meest rooskleurige voorstelling van zaken, om de mensen maar gerust te stellen. Rusland werd dat jaar Europees kampioen volleybal, maar behoort in deze telling even niet tot Europa omdat we anders de aanslagen in Volgograd (31 doden) hadden moeten meetellen. Denys kiest 2013 als gunstig peiljaar, terwijl het vele malen relevanter was geweest om gewoon het jaar te nemen waarin we nu leven – maar ja, in 2015 stond de teller na amper een week al op zestien. Ook zal de meest strikte definitie van ‘aanslag’ gehanteerd zijn, waardoor slachtoffers van verwarde types of suïcidale piloten niet worden meegerekend. Daar bang voor zijn is namelijk een heel ander soort angst, en daar hebben we het nu even niet over.

En dan hebben we het alleen nog maar over de doden. Het komt ook wel eens voor dat iemand een keukentrapje beklimt en niet aan zijn verwondingen overlijdt. Er zijn verhalen bekend van mensen die in een auto stappen en ook daadwerkelijk heelhuids arriveren op de plaats van bestemming. En ja, zo zijn er ook mensen die een aanslag meemaken en overleven.

De verijdelde aanslag in de Thalys gaat de geschiedenis in als een aanslag (of, als het beter uitkomt voor het punt dat je wilt maken, helemaal niet als aanslag) waarbij 0 doden vielen. Als zodanig zal het geen enkele invloed hebben op alle kansberekeningen van de angsttemmers, ook al stond er een schutter met negen magazijnen aan munitie klaar om een bloedbad aan te richten.

De 554 inzittenden hebben kennelijk niets meegemaakt waar andere mensen bang voor hoeven te zijn. Je hebt wat vertraging bij aankomst, maar ach, dat zijn we toch al gewend. Niemand is bang dat er een aanslag plaatsvindt waarbij hij gewond raakt, aanwezig is of mensen kent die erbij omkomen of gewond raken. Of dat je die dag toevallig net thuis werkte, of een trein eerder of later had. Of überhaupt dat de samenleving waarin je vreedzaam leeft getroffen wordt door dit soort idiotie. Nee, we zijn alleen bang om zelf te sterven, en die angst is, zo blijkt uit de cijfers, volslagen nonsens.

Welnu, ik ben overal bang voor, dus ook voor onweer, maar de volgende keer dat ik met knikkende knieën een keukentrapje op stap, troost ik mij in de gedachte dat de kans dat ik fysiek dan wel geestelijk getroffen word door een aanslag groter is dan dat ik gerapporteerd zal moeten worden aan de UNCRFAKS.

Angst

75%

“Jaar na jaar hebben we bewezen dat Dreft veel langer meegaat. En als we de reinigingskracht van Dreft nu opnieuw vergelijken met de grootste concurrent, gaat Dreft nog steeds langer mee.

Vijfenzeventig procent langer.

Want Dreft gaat vijfenzeventig procent langer mee.”

De verstandelijke vermogens van de schrijver van deze tekst mogen niet al te hoog worden ingeschat, want (ja, want) dit mag toch wel gezien worden als de treurigste poging tot een cirkelredenering uit de naoorlogse geschiedenis. Dreft gaat langer mee; 75% langer want Dreft gaat 75% langer mee. Geen speld tussen te krijgen als het allemaal klopt, maar een schoonheidsprijs verdient de redenering niet, in tegenstelling tot het aangeprezen product als we de reclame mogen geloven.

Nu is mijn vraag: was er eerst een filmpje waar iemand een tekst bij moest schrijven, of waren er eerst de feiten (75% langer want 75% langer) en is dat later gevisualiseerd? Want dit is hoe 75% meer er volgens Dreft, dief van de eigen portemonnee, uit ziet:1=2

En zo:

dreft-2

Ik kan het niet goed zien en mijn ruimtelijk inzicht laat te wensen over, maar als Jihadi John mij zou vragen hoeveel procent langer de rij tafels met groen tafelkleed is, zou ik het gemakshalve toch op 100% afmaken.

Interessant is overigens ook de disclaimer onder in beeld, die antwoord geeft op de brandende vraag: ‘langer dan wat eigenlijk’? Welnu: dan niet-geconcentreerde imitaties tegen puur vet. Een lelijke sneer naar de grootste concurrent.

75%

Verward

Een paar weken geleden werd Rotterdam Centraal het eerste NS-station waar alle poortjes dicht gingen. Eerder dan gepland, maar er waren weer zo veel conducteurs in elkaar getimmerd dat er nu toch echt iets gedaan moest worden tegen dat vermaledijde zwartrijden. Niet dat de incidenten zich ook maar in de wijde omtrek van Rotterdam afspeelden, of dat betalende reizigers in theorie niet evengoed licht ontvlambaar kunnen zijn, maar om een daad te stellen en om even later via een jubelend persbericht bekend te kunnen maken dat het beleid zijn vruchten afwerpt.

En ja hoor: in twee weken tijd werden duizend zwartrijders gepakt, en dus, concludeerde de NS, zijn er door de poortjes minder zwartrijders. Duizend zwartrijders in twee weken, en dat waren dan alleen nog maar de betrapte – het leek me eerlijk gezegd nog steeds heel veel, maar het artikel vermeldde helaas niet hoeveel meer zwartrijders er tot voor kort in een vergelijkbare periode in de kraag werden gevat.

Bij de politie gaat het al net zo: worden er veel boeven gevangen, dan is dat geen bewijs voor toenemende criminaliteit, maar voor een goed functionerend politieapparaat; worden er minder boeven gevangen dan is er duidelijk sprake van toegenomen veiligheid – het is maar net welke beleidsdoelstelling prevaleert. In de tussentijd weet iedereen die wel eens beboet is voor door rood fietsen dat de politie ook zijn targets moet halen en dus af en toe gewoon instructies krijgt om wat extra bonnen uit te schrijven.

Minister Schippers van Volksgezondheid sneed tegen alle alarmsignalen in tamelijk rücksichtslos in de budgetten voor de geestelijke gezondheidszorg. Daar lag weinig meer dan een platte bezuinigingsdoelstelling aan ten grondslag, maar ongetwijfeld was de hoop gevestigd op het beleidstechnisch wenselijke bij-effect dat bij gebrek aan loketten en zorgverleners het aantal geregistreerde verwarde mensen sinds (en dus dankzij) de invoering van het nieuwe beleid enorm zou dalen.

Helaas zat de politie net in een fase waarin de administratie weer eens op orde gebracht moest worden. Het ongelukkige toeval wil nu dat oom agent via tal van incidenten daadwerkelijk registreert wat iedere boerenlul al op zijn klompen aanvoelde: het aantal verwarde mensen in het openbare leven neemt toe. Daar had de minister niet op gerekend.

Waar bestuurders normaal gesproken bijzonder happig zijn op het hanteren van de post hoc ergo propter hoc-redenering zag minister Schippers in dit geval geen verband tussen deze toename en haar bezuinigingen die eraan voorafgingen. Maar ze moest natuurlijk wel iets met die halvezolen, want je hoefde het Journaal maar aan te zetten om te zien dat we hier te maken hebben met een potentieel maatschappij-ontwrichtend probleem.

Dus wat lanceerde de bewindsvrouw daarom vandaag? Een plan dat de groei van het aantal verwarde mensen moet tegengaan! Natuurlijk: als de zorg die je biedt ontoereikend is voor het aantal lieden met een psychische uitdaging kun je wel weer gaan investeren in meer en betere zorg, maar dat zou betekenen dat je toegeeft dat je beleid slecht was. Beter dring je het aantal mensen dat die zorg nodig heeft terug tot proporties die passen bij je budget. Preventie voor alles!

Na eerdere campagnes als Gij zult niet roken, Gij zult niet drinken en Gij zult geen geweld gebruiken tegen hulpverleners – u weet hoe onvoorstelbaar succesvol die al waren – schaart het kabinet zich nu dus achter het adagium Gij zult niet verward zijn. Zo maakbaar was de samenleving nog nooit: dreig je van het padje te geraken, dan schiet de overheid te hulp. Verwarde mensen, die hebben wij over een tijdje gewoon niet meer!

Ehh...
Ehh…

Edith Schippers gelooft er heilig in, en blijft hardnekkig het causale verband tussen de gekkies op straat en haar bezuinigingen ontkennen. Er zijn volgens haar namelijk “ook regio’s waar het wel goed gaat”. Ja, in de gemeente Borger-Odoorn heeft de afgelopen tien jaar niemand zich met benzine overgoten en gedreigd zichzelf in brand te steken in het gemeentehuis als de burgemeester niet binnen vierentwintig uur de rioolbelasting voor alle inwoners zou kwijtschelden, dus er moet daar haast wel iets in het leidingwater zitten dat de bevolking beschermt tegen iedere vorm van waanzin.

Hoe stapelkrankzinnig ook, het plan van Schippers zal ongetwijfeld een doorslaand succes worden. Als over een tijdje niet iedere week maar iedere dag een ernstig incident met een verward persoon plaatsvindt, zal dat aangewend kunnen worden als het ultieme bewijs voor het feit dat de overheid de halvegaren nu een stuk beter in de smiezen heeft, en niemand moet denken dat hij nog zomaar zonder represailles een beetje gek in zijn hoofd kan worden. Het ronkende persbericht ligt vermoedelijk al in de week.

Streven naar minder verwarde mensen: als dat de doelstelling is, spreekt hier een burger die dringend hulp nodig heeft. Een plan daarentegen om de toename van verwarde bewindslieden tegen te gaan: dat lijkt mij wel degelijk haalbaar en wenselijk.

Verward

Maagdenhuis

Je vraagt je af waarom hij er überhaupt aan te pas moest komen, maar op donderdag 19 februari bepaalde de rechter wat Stevie Wonder met al zijn visuele en linguïstische beperkingen ook uit de Nederlandse wet had kunnen opmaken, namelijk dat de bezetters van het Bungehuis met een illegale actie bezig waren en het pand moesten verlaten, op straffe van een dwangsom die het College van Bestuur van de UvA overigens ietwat grotesk had ingezet.

In het daarop volgende weekend nam het CvB nog de moeite om in de ambtswoning van burgemeester Van der Laan met de bezetters in gesprek te gaan, teneinde een ontruiming te voorkomen. Ook eerder al had het College aangegeven in gesprek te willen, behalve dan in het bezette Bungehuis. Een begrijpelijk voorbehoud, te meer omdat de UvA de verwarming in het pand had uitgeschakeld – een daad van duurzaamheid die onmogelijk op verzet van de eco-types, veganisten en anti-fascisten kon stuiten. En inderdaad: capuchons en Arafat-sjaals waren ruimschoots voorradig, zodat dit het beeld werd van ‘vreedzaam’ protest anno 2015:

Bungehu IS
Bungehu IS

Het College had zich de moeite van het gesprek kunnen besparen, want het trof een groep radicalen die al vanaf dag 1 had aangegeven pas weg te gaan als hun volledige, niet al te realistische eisenpakket ingewilligd werd. In de tussentijd was daar nog de eis van aftreden bijgekomen; het was niet geheel duidelijk of dat dan voor of na de realisatie van de andere zes eisen zou moeten gebeuren. Hoe dan ook, het gesprek liep op niets uit, ondanks diverse concessies van CvB-zijde.

Wie schetste onze verbazing toen vervolgens twee dagen later de politie daadwerkelijk overging tot ontruiming. Nou ja! Raar! Een uitspraak van de rechter die gewoon wordt uitgevoerd! Het moet niet gekker worden.

Uiteindelijk werden 46, exact evenzoveel jaar te laat geboren bezetters gearresteerd. Die politieactie in opdracht van de burgemeester werd al snel uitgelegd als geweld (oordeel zelf) van het CvB tegen de eigen studenten. Dat is dan ook precies de van onrechtvaardigheid doordrenkte reden waarom het CvB nu de bezetters van het Maagdenhuis met rust moet laten: de beeldvorming.

Woensdagavond verschaften de bezetters zich toegang tot het bestuurscentrum van de universiteit; beveiligers werden daarbij geslagen en inmiddels kunnen de 200 medewerkers fluiten naar hun persoonlijke en werkmatige bezittingen. In de publieke opinie klinkt vooral ‘respect’ door voor de actie van de ‘vreedzame’ studenten; opportunistische parlementariërs van de SP menen wel deel te kunnen nemen aan de illegale actie, en in de media is het beeld van een activist met een bezem aantrekkelijker dan aandacht voor de vernielingen die worden aangericht.

Wat is er nu eigenlijk aan de hand? De klacht is dat de UvA wordt gerund als een commercieel bedrijf, waardoor onrendabele opleidingen het loodje leggen. Die discussie loopt al een jaar of driehonderd, maar is de laatste jaren in een stroomversnelling geraakt. Het geld is daadwerkelijk op, niet in de laatste plaats door teruglopende studentenaantallen bij de Faculteit der Geesteswetenschappen en de geldkraan uit Den Haag die mankementen vertoont. De kwestie is dus: handhaven we opleidingen die we eigenlijk niet meer kunnen betalen? Daarin kun je verschillende afwegingen maken, zoals een bijstandstrekker ervoor kan kiezen om te blijven roken. Stoppen met roken zou echter geen onredelijke overweging zijn. Welnu, over zo’n afweging kun je prima een debat voeren, en kun je de lijn van het huidige bestuur ter discussie stellen. Dat is dan ook precies wat de medezeggenschapsorganen al tijden aan het doen zijn.

Nu is er dus een kleine groep die met droge ogen beweert: die democratisch gekozen inspraakorganen krijgen niets voor elkaar, terwijl we wel gelijk hebben. We moeten het gelijk dus gaan halen. Weet je wat wij gaan doen? We bezetten een gebouw en eisen meer democratie! (…)

In die laatste eis – de samenhang met de rest is volstrekt onduidelijk – klikt een inmiddels salonfähig natuurlijk wantrouwen jegens bestuurders door: heb je een hoog salaris, dan ben je automatisch zakkenvuller tot het tegendeel bewezen is. Een flagrante miskenning van wat capabele, hardwerkende mensen 80 uur per week met hart voor hun organisatie doen; waren zij écht zakkenvullers, dan waren zij nooit op deze plek terechtgekomen.

Feit is intussen dat de opkomst bij de laatste studentenraadsverkiezingen slechts 18,5% was. Er is dus alle aanleiding om te veronderstellen dat het gros van de studenten prima tevreden is, of in ieder geval geen enkele noodzaak voor meer inspraak ziet. Het argument dat studenten niet gaan stemmen omdat de raden ‘toch niets voor elkaar krijgen’ is ridicuul; omgekeerd zou het College (met meer recht) kunnen zeggen niet naar de raden te luisteren omdat die toch nauwelijks mandaat hebben. Raadsleden geven echter aan wel degelijk gehoord te worden, en studenten laten zelf ook weten de bezetting helemaal niet te steunen.

De grote vraag is dus namens wie de bezetters nu eigenlijk spreken, behalve zichzelf. Maar ook: waarom zou dit recht in eigen hand nemen bij zo veel buitenstaanders respect afdwingen? Wat is er respectvol aan het negeren van een gerechtelijke uitspraak? Aan het slaan van beveiligers en inbreken in kantoren? En vooral: hoe zuiver is het dat het CvB inmiddels door de knieën heeft moeten gaan en heeft ingestemd met voorstellen waarvan onduidelijk is hoe breed die eigenlijk gedragen worden?

Het is wel duidelijk: de bezetters, die het CvB betichten van machtsmisbruik, hebben macht en genieten daar intens van. Exemplarisch daarvoor was de wanvertoning in de ‘General Assembly’ woensdagavond, waar een snotneus van 24 de bestuursvoorzitter en de burgemeester schoffeerde door ze wel even te vertellen wanneer zij aan de beurt waren om iets te zeggen. Het dedain waarmee dat gebeurde was weerzinwekkend; de zelfingenomen blik van de student verried dat hij vermoedelijk drie uur lang met een harde plasser op het podium stond, en liet over zijn machtswellust in ieder geval weinig te raden over.

Wellicht zien we hem nog eens terug in een terugblik van Andere Tijden. Hopelijk zal hij tegen die tijd, als hij zijn zakken vult bij een groot commercieel bedrijf of een regentenpost in de publieke sector bekleedt, op zijn minst kunnen toegeven dat het wapperen met die handjes, overgenomen van de Occupy-beweging, toch wel heel erg gênant was.

Maagdenhuis